Alman Dışişleri Bakanlığı'nın sayfasına hoş geldiniz

Nitelikli iş gücü alımına dair sıkça sorulan sorular

Sıkça sorulan sorular (FAQ)

Nitelikli iş gücü alımına dair sıkça sorulan sorular

Sıkça sorulan sorular (FAQ)

Bir işe girmeden önce, çalışmanıza izin veren bir ikamet iznine ihtiyacınız var*. Almanya’ya giriş yapmadan önce Türkiye’de ikamet ettiğiniz yere göre yetkili Alman dış temsilciliğine (Büyükelçilik veya Başkonsolosluk) vize başvurusunda bulunmalısınız**. Ancak çoğu zaman Federal İş Ajansı (Bundesagentur für Arbeit) tarafından onay verildikten sonra vize verilebilmektedir. Bu onayı normal şartlarda Almanya’nın ilgili dış temsilciliği almaktadır. Gerekli tüm şartlar yerine getirildiğinde size sınırlı süreli ulusal vize verilecektir. Bu süre içinde Almanya’daki ikamet yerinizdeki yabancılar dairesi nezdinde uzun süreli ikamet izni başvurusunda bulunmanız gerekir.

* Avrupa hukukuna göre serbest dolaşım hakkınız varsa, bu durum geçerli değildir. Avrupa Birliği ülkeleri, Norveç, İzlanda, Lihtenştayn ve İsviçre vatandaşları serbest dolaşım hakkına sahiptir. Bu kişiler Almanya’ya vizesiz giriş yapabilir ve çalışmak için izin almalarına gerek yoktur. Bu hakka sahip kişilere eşlik eden üçüncü ülke mensubu aile üyelerinin ise genel olarak giriş vizesine ihtiyaçları vardır ve bu kişilere kolaylaştırılmış sürece göre giriş vizesi verilir ve Almanya’ya giriş yaptıktan sonra da serbest dolaşım hakkına sahip aile bireyleriyle aynı imtiyazlara sahip olurlar.

 

** Eğer Avusturalya, Büyük Britanya, İsrail, Japonya, Kanada, Kore Cumhuriyeti, Yeni Zelanda ve Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı iseniz vizesiz giriş yapabilirsiniz. Almanya’daki ikamet izniniz için gerekli başvuruyu bundan böyle ikamet edeceğiniz yerdeki yabancılar dairesine yapabilirsiniz. Şayet Almanya’ya giriş yaptıktan hemen sonra, henüz ikamet izni almadan önce çalışmak istiyorsanız, bu durumda çalışmanıza izin veren bir vize için başvuruda bulunmalısınız.

Meslek eğitimi almış ve akademik eğitim almış nitelikli iş gücü arasında bir ayrım yapılmaktadır. Yabancı ülkelerde alınan eğitimler için Almanya’da denklik alınması gerekiyor. Meslek eğitimi almış nitelikli işçilerin, Alman yasalarına göre en az iki yıl olması gereken nitelikli mesleki eğitimlerini tamamlamış olmaları gerekiyor.

Akademik eğitim almış nitelikli iş gücünün, denkliği kabul edilen veya bir Alman üniversite diplomasına denk bir diplomaya sahip olması gerekiyor. Nitelikli iş gücü sadece kalifiye bir işte çalışabilir.

Aşağıdaki durumlarda nitelikli iş gücü olarak ikamet izni alabilirsiniz:


  • Yurt dışında aldığınız diplomanız için Almanya’dan denklik aldıysanız *,
  • Şimdiden size somut bir iş teklifi yapıldıysa. Bunun için gelecekteki işvereninizden „Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis“ (İşe giriş beyannamesi) başlıklı formu doldurmasını rica edin**,
  • Meslek icra etme izni aldıysanız (veya bu iznin size verileceğine dair teminat aldıysanız) veya “düzenlemelere tabi” (reglementierter Beruf) 1 olan (örneğin sağlık alanındaki) bir meslekte çalışmak istiyorsanız,
  • Örneğin geçerli pasaport, geçiminizi sağlayacak şekilde yeterli gelir vs. gibi yabancılar hukukuna bağlı genel şartları yerine getiriyorsanız.

1) Almanya'da bazı meslekler yasalarla düzenlenmektedir. Yasalarla düzenlenmiş demek, Almanya’da meslekte çalışabilmek için mesleki deneyiminize denklik almanızın gerekmesidir. Bu yasal bir koşuldur.

Vize başvurunuzu ancak, tüm şartları yerine getiriyorsanız ve tüm belgeleri eksiksiz bir şekilde sunabiliyorsanız yapmalısınız. Şayet yurt dışından aldığınız diplomanız/yetkinliğinizin denkliği henüz kabul edilmediyse vize başvurunuzun işleme alınması mümkün değildir.


* Almanya’da meslek eğitiminizi veya yüksekokul eğitiminizi tamamladıysanız denklik gerekmemektedir. Yurt dışından alınan yeterliliklerin denkliğinin kabulü için farklı makamlar yetkilidir. Bu hususla ilgili aşağıda belirtilen yerlerden bilgi alabilirsiniz:

- www.make-it-in-germany.com

- www.Anerkennung-in-Deutschland.de

- „Arbeiten und Leben in Deutschland“ Çağrı Merkezinden: +49 30 1815 – 1111 (Almanya’da Çalışma ve Yaşama Bilgi Hattı)


- Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen (Yurtdışı Eğitim Merkezi)

(https://www.kmk.org/zab/zentralstelle-fuer-auslaendisches-bildungswesen.html)

Eğer bir yüksekokul diplomasına sahipseniz ve düzenlemelere tabi olan meslekler dışında kalan bir meslekte çalışmak istiyorsanız yüksekokul diplomanızın “anabin” isimli veri tabanında kayıtlı olması yeterli olabilir. Bununla ilgili detaylı bilgiyi https://anabin.kmk.org/anabin.html adresinden edinebilirsiniz.


** Formu buradan indirebilirsiniz:

“Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis" (İş ilişkisine dair beyan)

“Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis” (İş ilişkisi beyanı) formuna ek A belgesi (sadece denklik işlemine yönelik vizeler için)

“Erklärung zum Beschäftigungsverhältnis” (İş ilişkisi beyanı) formuna ek B belgesi (sadece geçici görev, şirket içi yer değişimi, personel takasına yönelik vizeler için)

Nitelikli iş gücü için Almanya’daki iş ilişkisi sosyal güvenlik kapsamında olmalıdır. Geçici görevlendirmeler için özel şartlar geçerlidir.


*** Düzenlemelere tabi olan meslekler kapsamında yer alan mesleklerle ilgili bilgileri

www.anerkennung-in-deutschland.de adresinden ve https://web.arbeitsagentur.de/berufenet/ergebnisseite/reglementierte-berufe?berufecluster=reglementiert bağlantısından edinebilirsiniz. Mesleğin icrası için izin veren makamlar mesleki yeterliliğin denkliği konusunda da karar vermektedir.


Sizin için söz konusu olabilecek farklı vize türleriyle ilgili bilgileri bu linkte bulabilirsiniz: https://www.make-it-in-germany.com/de/visum-aufenthalt/arten/arbeiten-fachkraefte

Yurt dışında edindiğiniz mesleki eğitimin denkliği kabul edildiyse, nitelikli bir işi icra etmek amacıyla ikamet izni alabilirsiniz. Bu, başka mesleklerin de icra edilebileceği anlamına gelmektedir. Yardımcılık veya çıraklık eğitimi çerçevesindeki işler kapsam dışıdır. İşin her hâlükârda nitelikli bir iş olması gerekir. İşin nitelikli bir iş olup olmadığını Federal İş Ajansı değerlendirir.

Evet. Ancak bunun için özel koşulları yerine getirmeniz gerekmektedir. “AB Mavi Kartı” alamıyorsanız ve brüt yıllık maaşınız belli bir sınırın altında (genel emeklilik sigortasında yıllık üst taban gelirin %55’inden az) olacaksa ilaveten uygun bir emekliliğinizin bulunduğunu ibraz etmelisiniz.  Bunlar, geldiğiniz ülkenizdeki veya başka ülkelerdeki yasal bir emeklilik sigortasındaki mevcut haklarınız, özel emeklilik veya hayat sigortası poliçeleri veya gayrimenkul veya diğer varlıklardaki mevcut haklarınız olabilir. Bu tür belgeleri ibraz etmeniz gerekip gerekmediğini Federal İş Ajansından veya vize başvurunuz konusunda yetkili dış temsilcilikten öğrenebilirsiniz.

Şayet resmi veya özel araştırma kurumuyla bağlantılı bir araştırma çalışmasında yer almak üzere sözleşme imzaladıysanız, araştırmacı olarak ikamet izni başvurusunda bulunabilirsiniz. Yeterliliğinizin tanınması için özel bir işlem gerekli değildir. Ancak en azından bir doktora programına kabul edilecek düzeyde üniversite mezunu olduğunuzu kanıtlamalısınız. Araştırmacının alması gereken ikamet izni için bir iş sözleşmesi zorunlu değildir. Örneğin burs alan kişiler de bu başvuruyu yapabilir. Şayet “AB Mavi Kartı” alma şartlarını yerine getiriyorsanız, mavi kart ile araştırmacı ikamet izni arasında seçim yapabilirsiniz.

Diğer bilgileri bu linkte bulabilirsiniz: https://www.make-it-in-germany.com/de/visum-aufenthalt/arten/weitere/forschen


Bilgi ve iletişim teknolojileri sektöründe çalıştıysanız niteliklerinizi gösterir belge ibraz etmenize gerek yoktur. Ayrıntılı bilgileri bu linkte bulabilirsiniz: https://www.make-it-in-germany.com/de/visum-aufenthalt/arten/weitere/it-spezialisten

Nitelikli iş gücü vasfına bakılmaksızın, İstihdam Yönetmeliği'nde (“Beschäftigungsverordnung”) düzenlenen meslekler için ikamet izni verilebilir. Örneğin şirket yöneticiliği, özel görevlendirmeler, profesyonel şoförlük, uzman aşçılık, sanatçılar, sporcular, belirli stajyerler, istisna akdi çerçevesinde çalışanlar bu kapsama girmektedir. (Bkz.: https://www.make-it-in-germany.com/de/visum-aufenthalt/arten/weitere) Bunun dışında belirli ülkelerin* vatandaşlarına her türlü iş için çalışma izni verilebilmektedir. Şayet düzenlemeye tabi olan bir meslekte çalışacaksanız, mesleği icra etme izni verilmiş veya verileceğinin garanti edilmiş olması gerekiyor. Çoğu durumda Federal İş Ajansı onay vermelidir. Yönetici, uzman ve stajyer gibi (şirket içi transfer şeklindeki) görevlendirmelerde “ICT” kartı verilebilir.

* Aşağıda belirtilen ülkeler için geçerlidir:

Andorra, Avustralya, İsrail, Japonya, Kanada, Kore Cumhuriyeti, Monako, Yeni Zelanda, San Marino, ABD (İstihdam Yönetmeliği § 26/1) ile Arnavutluk, Bosna Hersek, Kosova, Kuzey Makedonya, Karadağ ve Sırbistan (İstihdam Yönetmeliği § 26/2).

Nitelikli iş gücünün eşi ve reşit olmayan çocukları (yani çekirdek aile) aile birleşimi amacıyla vize başvurusunda bulunabilirler. Nitelikli iş gücü vize başvurusu yaparken aile bireyleri de aile birleşimi vize başvurusunu yapabilirler.

Nitelikli iş gücü olarak, yabancı ülkede edindiğiniz yetkinliğinizin tanınmış* olması koşuluyla, kalifiye olduğunuz bir işi aramak için altı aya kadar vize başvurusunda bulunabilirsiniz. “Düzenlemeye tabi bir meslekte (örneğin sağlık sektöründe) çalışmak istiyorsanız, mesleği icra etmek için bir ruhsat verileceğinin taahhüt edildiğini veya böyle bir sertifikaya sahip olduğunuzu kanıtlamanız gerekir. Meslek eğitimi almış nitelikli iş gücü çalışmak istediği işe uygun düzeyde (genelde B1 düzeyinde) Almanca bilgisine sahip olduklarını kanıtlamalıdır**.

Bu vize, haftada on saate kadar deneme amaçlı çalışmanıza izin vermektedir.

Bu süre içinde aile birleşimi öngörülmemiştir

* Almanya’da meslek eğitiminizi veya yüksekokul eğitiminizi tamamladıysanız denklik gerekmemektedir. Yurt dışından alınan yeterliliklerin tanınması konusunda farklı makamlar yetkilidir. Bu hususla ilgili aşağıda belirtilen yerlerden bilgi alabilirsiniz:

- www.make-it-in-germany.com

- www.Anerkennung-in-Deutschland.de​​​​​​​

- Hotline „Arbeiten und Leben in Deutschland“: +49 30 1815 – 1111 (Almanya’da Çalışma ve Yaşama Bilgi Hattı)

- Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen (Yurt Dışı Eğitim Merkezi) (https://www.kmk.org/zab/zentralstelle-fuer-auslaendisches-bildungswesen.html)

Eğer bir yüksekokul diplomasına sahipseniz ve “düzenlemelere tabi olan meslekler dışında kalan bir meslekte çalışmak istiyorsanız yüksekokul diplomanızın “anabin” isimli veri tabanında kayıtlı olması yeterli olabilir. Bununla ilgili detaylı bilgiyi https://anabin.kmk.org/anabin.html adresinden edinebilirsiniz.

Eğer yurt dışında aldığınız meslek eğitiminin denkliği tam olarak tanınmıyorsa ve Almanya’daki eşdeğer eğitime kıyasla eksiklikler tespit edilmişse yurt dışında almış olduğunuz meslek eğitiminin tümüyle tanınmasını sağlamak için Almanya’da telafi programlarına katılma imkânınız var. Bu tür intibak programına katılımı sağlamak üzere 18 aylık ikamet imkânı mevcut olup, ikameti iki yıla kadar uzatmak mümkündür. Bunun için gerekli ön şart Almanca bilgisidir. Ön koşul olarak genellikle dil seviyesinin en az A2 düzeyinde olması gerekir. Çalışmak, intibak programına eşlik eden bazı kısıtlamalarla mümkündür.

Federal İş Ajansı'nın belirli meslek grupları için belli ülkelerdeki istihdam bürolarıyla yaptığı yerleştirme anlaşmaları kapsamında, Almanya'da denklik prosedürünü yürütürken aynı zamanda hedeflenen meslekte çalışmak ta mümkündür.

Evet, Almanya’ya okulda veya işletme içerisinde işbaşı meslek eğitimi almak amacıyla da gidebilirsiniz. Ayrıca eğitime hazırlık amacıyla veya meslekle bağlantılı bir dil kursuna da katılabilirsiniz. Nitelikli bir eğitime başlamak için en az B1 düzeyinde Almanca bilgisi gereklidir. Şayet dil bilgisi hazırlık kapsamında öğrenilecekse veya eğitim kurumu tarafından teyit edilecekse dil düzeyi şartı aranmamaktadır.

Eğitim sırasında haftada on saate kadar çalışmak mümkündür.

Şayet 25 yaşından küçükseniz, eğitim yeri aramak için Almanya’ya giriş yapabilirsiniz. Ancak bunun için diğer şartların yanı sıra B2 düzeyinde Almanca bilgisi, yurt dışındaki bir Alman okulundan alınan diploma veya üniversite okumaya imkân veren okul diplomasına sahip olmak gereklidir. Bu tür bir ikametin süresi altı ayla sınırlıdır.

Almanya’da yükseköğrenime başlamak veya dil kursu gibi yükseköğrenime hazırlık niteliğindeki eğitime katılmak da mümkündür. Öğrenimle birlikte yılda 120 tam gün veya 240 yarım gün çalışmaya izin verilmektedir. Yükseköğrenime hazırlık amacıyla staj yapmak üzere de Almanya’ya seyahat edebilirsiniz. Bu amaçla geldiğinizde ancak tatil dönemlerinde çalışmanıza izin verilir. Bunun dışında Almanya’ya üniversite aramak için dokuz (9) aya kadar gelebilirsiniz. Bu süre içinde çalışmanıza izin verilmez.

Şayet bir işveren bulduysanız, gelecekte çalışacağınız bölgedeki yabancılar dairesi nezdinde sizin adınıza hızlandırılmış nitelikli iş gücü sürecine* başvurmak üzere bu işvereni yetkilendirebilirsiniz. Yabancılar dairesi işvereninize konuyla ilgili danışmanlık yapar ve yurt dışından aldığınız yetkinliklerin tanınması için başvuruda destek olur. Yabancılar Dairesi, Federal İş Ajansının onayını alır. Denkliği veren makam ile Federal İş Ajansı belli bir sürede karar vermek zorundadır. Bu sürecin ücreti 411 Avro’dur. Buna yetkinliklerin tanıma ücreti de eklenecektir. Almanya’da incelenmesi gereken tüm şartlar tamamlandığında, yabancılar dairesi ön onayı verir ve bunu işvereninize gönderir. Bu ön onay elinize ulaşır ulaşmaz üç (3) hafta içerisinde gerçekleşmesi gereken vize başvurusu için Almanya’nın dış temsilciliklerinden birinden randevu almalısınız. Söz konusu randevu sırasında ön onayın aslını diğer evraklarla ** birlikte ibraz etmelisiniz. Yurt dışı temsilciliği genelde 3 hafta içinde vize başvurusuyla ilgili kararını vermektedir. Vize ücreti 75 Avro’dur.

* Hızlandırılmış nitelikli iş gücü süreci aşağıdaki durumlarda mümkündür:

- Meslek eğitimi almış nitelikli kişilerde

- Akademik eğitim almış nitelikli kişilerde

- Üst düzey yeterliliğe sahip kişilerde

- Araştırmacı / bilim insanları

- Yöneticiler

- Meslek eğitimi

- Yabancı mesleki yetkinliklerin tanınmasına yönelik çalışmalar mevcutsa

- ve bazı diğer mesleklerde

(bkz.: https://www.make-it-in-germany.com/de/fachkraefteeinwanderung-mit-dem-beschleunigten-fachkraefteverfahren-wie-funktioniert-es )

** Başvuru sırasında ibrazı gerekli olan belgelerin listesini yetkili dış temsilciklerin internet sayfasında https://tuerkei.diplo.de/tr-de/service/05-VisaEinreise/-/1514554 bulabilirsiniz.



Hızlandırılmış nitelikli iş gücü süreci sadece bazı nitelikli işçiler ve bazı kıyaslanabilir durumlarda mümkündür. İşvereniniz Federal İş Ajansı nezdinde de ön onay alınmasını talep edebilir. Ancak Federal İş Ajansı sadece istihdamla bağlantılı şartları inceler. Ajans, vizenin verilmesiyle ilgili şartları dikkate almaz. Şayet nitelikli iş gücü olarak yeterliliğinizin tanınmasında desteğe ihtiyacınız varsa, bu işlem uygun değildir. Ancak örneğin bir atama/geçici görevlendirme kapsamında Almanya’da çalışacaksanız bu süreç anlam ifade eder.

Aşağıda belirtilen sayfalardan ve kurumlardan bilgi alabilirsiniz:

Sayfa başına dön